السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
173
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
207 - ( 4 ) ليث مرادى روايت مىكند كه : « يكى از دوستان عمر بن حنظله از امام صادق عليه السلام سؤال كرد : شخصى با ديگرى معاملهء عينه انجام مىدهد . وقتى زمان پرداخت بدهىاش فرامىرسد ، طلبكار از او درخواست پرداخت آن را مىنمايد . شخص بدهكار مىگويد : به خدا سوگند چيزى ندارم ! بار ديگر با من به صورت عينه معامله كن تا آن را به تو پرداخت كنم . امام عليه السلام فرمود : معاملهء او اشكال ندارد . » 208 - ( 5 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « گروهى با يكديگر به صورت « عينه » معامله مىكنند - وقتى با هم توافق كردند ، در ميان خود معامله انجام مىدهند - امام عليه السلام پرسيد : براى چه اين كار را مىكنند ؟ گفته شد : حرام را ناپسند مىشمارند . امام عليه السلام فرمود : هر كس خواستار حلال است ، اشكال ندارد حتى اگر شخصى با زنى زنا كند و سپس تصميم به ازدواج بگيرند و به طور صحيح با هم ازدواج كند ، عمل آنان حلال است . » 209 - ( 6 ) عبدالرحمن بن ابى عبدالله از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « آنچه به صورت عينه فروختى ، تحويل نگير . امام عليه السلام مىفرمايد : با او معاملهء عينه انجام نده و سپس آنچه از وى طلبكار هستى ، از او تحويل بگير . « 1 » » مرحوم شيخ طوسى قدس سره مىفرمايد : « اين حديث بر نوعى كراهت حمل مىشود زيرا ما گفتيم كه جايز است انسان آنچه به صورت عينه فروخته ، تحويل بگيرد . » 210 - ( 7 ) عبدالله بن سنان گويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : من از شخصى طلبكارم و او تنگدست است ؛ از اين رو كالايى را از شخصى به صورت نسيه مىخرد . بنا بر اينكه من ضامن وى شوم و بدهىاش را به من پرداخت كند . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . » 211 - ( 8 ) به كار بن ابوبكر گويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : شخصى از ديگرى طلبكار است . هنگام سررسيد ، بدهكار مىگويد : كالايى [ نسيه ] به من به فروش تا آن را بفروشم و بدهىات را پرداخت كنم . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
--> ( 1 ) . وقتى انسان از راه معاملهء عينه از ديگرى طلبكار است ، اگر جنسى را كه به او مىفروشد بار ديگر بخرد ، قيمت آن از بدهى وى كم مىشود .